شخصیت حضرت زهرا سلام الله علیها در قرآن از منظر تفاسیر اهل سنت

کتاب « شخصیت حضرت زهرا سلام الله علیها در قرآن از منظر تفاسیر اهل سنت » را محمد یعقوب بشوی نوشته و بوستان کتاب آن را در 376 صفحه منتشر کرده است .
در منافع تفسیری اهل سنت . روایت های فراوانی در شان اهل بیت (ع ) به ویژه حضرت فاطمه (س ) یافت می شود که برای شناخت شخصیت والای یگانه دختر پیامبر گرامی اسلام (ص ) نقش اساسی دارد.
پژوهش حاضر از میان صدها روایت اهل سنت درباره آن بانوی بزرگوار تنها روایاتی را آورده که در تفسیر آیاتی که راجع به ایشان می باشد نقش داشته است . این مهم در پنج فصل به سامان رسیده است : کلیات اسباب نزول شان نزول آیات تاویلی روایاتی که در تفسیر آیات مربوط به حضرت فاطمه (س ) آمده است .
در پایان کتاب مذکور از مجموع بحث ها چنین نتیجه گیری شده است :
در منابع تفسیری و روایی اهل سنت تقریبا 135 آیه در 49 سوره درباره فضائل حضرت فاطمه (س ) آمده است . البته این تعداد غیر از آیاتی است که در منابع شیعه ذکر شده است .
دو سوره یعنی دهر و کوثر هم در شان حضرت فاطمه (س ) نازل شده است . از آیات و روایات وارده در کتب اهل سنت عصمت طهارت صداقت ایثار کرامت و صدها عنوان فضائل و کمالات معنوی آن حضرت به دست می آید و هم چنین از حقوق معنوی هم چون : وجوب محبت صلوات و سلام بر آن حضرت به اثبات می رسد.
صدها روایات تفسیری اهل سنت در ذیل آیات در شان و منزلت حضرت فاطمه (س ) آمده است .
در بین هزاران روایات تفسیری اهل سنت تنها یک روایت در کتاب های تفسیری اهل سنت از حضرت فاطمه (س ) نقل شده است و به قول سیوطی همه کتاب های اهل سنت روایات منقوله از حضرت فاطمه (س ) از ده حدیث تجاوز نمی کند.
آیات و روایات تفسیری در ذیل چهار عنوان اسباب نزول شان نزول جری و تطبیق و بطن مورد بررسی قرار گرفته است .
فاطمه (س ) سبب نزول سوره دهر آیه تطهیر آیه اعطا آیه ایثار و آیه تجاره شده است .
سوره دهر طبق روایات اهل سنت در شان اصحاب کسا(ع ) است و اطعام آنها به مسکین یتیم و اسیر سبب نزول این سوره در حق آنان شده است . مهم ترین بحث در این سوره مکی یا مدنی بودن آن است . بیش از سی نفر از مفسران صاحب نام اهل سنت این سوره را مدنی دانسته اند. بیش از سی و چهار نفر از دانشمندان تفسیری روایی رجالی و تاریخی برادران اهل سنت سبب نزول این سوره را همان اطعام اصحاب کسا(ع ) دانسته اند.
این حدیث در کتاب های اهل سنت از بزرگانی هم چون امام علی امام صادق (ع ) ابن عباس زید بن ارقم مجاهد ابی صالح . ضحاک عطا سعیدبن جبیر ابن مهران حسن اصبغ بن نباته و جابر جعفی آمده است . این حدیث را برخی دانشمندان علوم قرآنی و حدیثی اهل سنت مشهور و صحیح دانسته اند البته برخی دانشمندان اهل سنت هفت شان نزول دیگر هم مطرح کرده اند که به هیچ عنوان درست نیست .
آیه تطهیر سبب نزولش طبق روایات متواتر اهل سنت اصحاب کسا(ع ) هستند; گواه این امر به علاوه روایات صحیح السند متعدد اهل سنت سیره عملی پیامبر(ص ) پس از نزول آیه است که طبق روایات مختلف به مدت یک ماه شش ماه هفت ماه نه ماه و ده ماه در وقت همه نمازها به در خانه فاطمه (س ) می آمد و می فرمود : « الصلاه علیکم » (انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهر کم تطهیرا).
روایات آیه تطهیر در حق اصحاب کسا را 38 نفر از ائمه معصومین (ع ) اصحاب گرامی و امهات المومنین نقل نموده اند . و نه نفر از ائمه اصحاب و امهات المومنین از آیه تطهیر در حق اصحاب کسا(ع ) احتجاج هم نموده اند. و بیش از سی و دو نفر از دانشمندان اهل سنت این آیه را مختص اصحاب کسا(ع ) دانسته اند.
برخورد پیامبر(ص ) با همسران هم چون ام سلمه عایشه صفیه ام سلیم زینب و صفیه پس از نزول آیه تطهیر گواه محکمی بر عدم شمول زنان در آیه است . روایاتی که همسران را هم داخل در آیه می داند ضعیف است و قابل اعتنا نمی باشد.
شواهد خوبی درباره عدم شمول همسران در آیه توجه به ماقبل و ما بعد آیه تطهیر و هم چنین توجه به سبب نزول آیات زنان است که هر دو سبب نزول جداگانه دارد و همین طور توجه به سبب نزول آیه یازده حجرات و سوره تحریم بسیار کارگشا به نظر می رسد. اما متاسفانه بسیاری از صاحب نظران از این نکته مهم غفلت ورزیده اند.
درباره شان نزول آیات در حق فاطمه (س ) بحث مفصل صورت گرفته است .
سوره کوثر در شان فاطمه (س ) نازل شده است . این سوره طبق گفتار بسیاری از مفسران اهل سنت در جواب شماتت ابتربودن به پیامبر(س ) نازل شده است . کوثر همان وجود پاک فاطمه (س ) ادامه دهنده آثار نبوت است و دیدگاه برخی مفسران اهل سنت درباره کوثر مطرح شده که همه نوعی تاکید بر وجود حضرت فاطمه (س ) نموده اند. در ذیل آیه ذاالقربی از سه حق مسلم قرآنی برای حضرت فاطمه (س ) بحث شده است طبق صریح قرآن فدک که از فی است حق مسلم فاطمه (س ) بوده است و بسیاری از روایات تفسیری و روایی اهل سنت بر این مطلب تاکید دارد فاطمه (س ) برای سهم ذی القربی فدک و ارث پدری قیام نمود.
استدلال فاطمه (س ) مبنی بر قرآن و بسیار قاطع است و در مقابل استدلال کوبنده فاطمه (س ) استدلال خلیفه متناقض و سست است و از خبر واحد که خودش تنها راوی آن است برخوردار است . و طبق گفتار برخی دانشمندان اهل سنت این حدیث . باطل و ساختگی است . انبیا طبق نقل آیات و روایات متعدد اهل سنت ارث مالی می گذارند.
طبق روایات متعدد اهل سنت خمس حق فاطمه (س ) است که در زمان پیامبر(ص ) تقسیم می شد و پس از رحلت آن حضرت ابوبکر آن را از فاطمه (س ) و بنی هاشم قطع نمود و از این طریق مخالف صریح با قرآن و سیره رسول خدا(ص ) صورت پذیرفت و این خمس متعلق به همه اموال است و گواه بر این چیز به علاوه روایات تفسیری نامه های پیامبر(ص ) و فتواهای فقهای اهل سنت است .
آیه مودت طبق نقل بسیاری از مفسران در مدینه نازل شده و در این آیه مودت فاطمه (س ) و خانواده اش به دستور خداوند اجر رسالت قرار گرفته و طبق روایات متعدد اهل سنت مودت آنان بر همه امت اسلامی واجب شده است . این گونه روایات را بزرگانی هم چون خود پیامبر اکرم (ص ) امام علی امام حسن امام زین العابدین (ع ) و از صحابه و تابعین هم چون ابن عباس جابر عبدالله بن مسعود سعید بن جبیر سدی عمروبن شعیب و غیره نقل نموده اند.
البته در کتاب های تفسیری و حدیثی اهل سنت برخی دیگر از شان نزول ها برای آیه مودت مطرح شده هم چون ادعای نسخ آیه خطاب به جمیع قریش مودت پیامبر خویشاوندان مومنین تقرب به خدا و خطاب به انصار و غیره .
اما همه اینها ادعاهای بدون دلیل و انحراف از مسیر اصلی آیه به نظر می رسد در بین این دیدگاه ها تعارض و تناقض دیده می شود و برخی هم چنین مجهول و ضعیف است .
آیه مباهله هم طبق نقل بسیاری از مفسران و محدثان اهل سنت درباره اصحاب کسا(ع ) به ویژه حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا(س ) نازل شده است . وقتی آیه نازل شد پیامبر اسلام (ص ) به جای « نسائنا » فاطمه (س ) را برای مباهله برد. روایات مباهله با بیش از 51 طریق از 37 نفر از اهل بیت (ع ) صحابه و تابعین نقل شده است .
همین طور آیات دیگری هم چون آیه صلوات که با بیش از 73 نفر از صحابه نقل شده و بر آن تاکید فراوان بر فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد شده و این صلوات هم مانند مودت یکی دیگر از حقوق معنوی فاطمه (س ) و اهل بیتش است .
در کتاب های اهل سنت برای شخصی که بر محمد و آل محمد(ص ) صلوات بفرستد بیش از 64 فایده دنیوی و اخروی مطرح شده است . هم چنین آیات دیگری در شان فاطمه (س ) نازل شده است .
بسیاری از آیات در کتاب های اهل سنت تاویلا در شان فاطمه (س ) آمده است و اکثر آنها را در عنوان جری و تطبیق مطرح شده و برخی دیگر در عنوان بطن آیه آمده است .
در آخر روایاتی که در ذیل آیه ای در شان حضرت فاطمه (س ) آمده بحث شده و پاسخ به برخی شبهات دیگر داده شده است .
در منابع تفسیری و روایی اهل سنت تقریبا 135 آیه در 49 سوره درباره فضائل حضرت فاطمه (س ) آمده است
از آیات و روایات وارده در کتب اهل سنت عصمت طهارت . صداقت ایثار کرامت و صدها عنوان فضائل و کمالات معنوی آن حضرت به دست می آید همچنین از حقوق معنوی همچون وجوب صلوات و سلام به آن حضرت به اثبات می رسد
سوره کوثر در شان حضرت فاطمه (س ) نازل شده است . این سوره طبق گفتار بسیاری از مفسران اهل سنت در جواب شماتت ابتربودن به پیامبر(ص ) نازل شده است و کوثر همان وجود پاک فاطمه (س ) ادامه دهنده آثار نبوت است
در کتاب های اهل سنت برای شخصی که بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد بیش از 64 فایده دنیوی و اخروی مطرح شده است
طبق نقل بسیاری از مفسران و محدثان اهل سنت آیه مباهله درباره اصحاب کسا به ویژه حضرت صدیقه کبرا(س ) نازل شده است

/ 4 نظر / 26 بازدید
حسینی

- نظر علما و بزرگان شيعه ، در مورد حفصه و عائشه دو همسر رسول خدا (ص) همان مطلبي است كه در صحيح بخاري در مورد آن دو آمده است : الف) آن دو بودند كه پشت به پشت هم داده تا با رسول خدا (ص) دشمني كنند ! حدثنا عبد الْعَزِيزِ بن عبد اللَّهِ حدثنا سُلَيْمَانُ بن بِلَالٍ عن يحيى عن عُبَيْدِ بن حُنَيْنٍ أَنَّهُ سمع بن عَبَّاسٍ رضي الله عنهما يحدث أَنَّهُ قال مَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بن الْخَطَّابِ عن آيَةٍ فما أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً له حتى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ معه فلما رجعت وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إلى الْأَرَاكِ لِحَاجَةٍ له قال فَوَقَفْتُ له حتى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ معه فقلت يا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ من اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا على النبي صلى الله عليه وسلم من أَزْوَاجِهِ فقال تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ صحيح البخاري ج 4 ص 1866 ش 4629 ب) عائشه بود كه فرماندهي سپاه بر ضد امير مومنان را در جنگ جمل به عهده گرفته بود : حدثنا عُثْمَانُ بن الْهَيْثَمِ حدثنا عَوْفٌ عن الْحَسَنِ عن أبي بَكْرَةَ قال لقد نَفَعَنِي الله بِكَلِمَةٍ سَمِعْتُهَا من رسول اللَّهِ صلى الله عليه و

اسکندر مرادی

بسم الله سلام منظور از "بیت" در "اهل البیت" در آیه تطهیر سوره احزاب "خانه خدا کعبه" است. آیه 33 از سوره 33 (چهار تا 3 - خانه چهارگوشه کعبه – در هر گوشه مکعب سه یال !!!!) . کعبه تصویر این دنیایی خانه ایست که اهل آن مومنین هستند.نشانه وحدت مومنین است.پاکی افراد اهل این خانه باید رعایت گردد. خانه ای که در آن پیامبر پدر است و بانوان ایشان مادرند. در آیه 6 سوره احزاب پیامبر اولی بالمومنین من انفسهم و بانوان پیامبر مادران مومنین قلمداد شده اند. منظور از تطهیر پاک نمودن جامعه مومنین از ناپاکی است.هشدار به زنان پیامبر و رفتار مومنین با ایشان است.همچنانکه در آیه 53 فرموده است : "...ذلکم اطهر لقلوبکم و قلوبهن...".آیات سوره احزاب را متصل و تا پایان بخوانیم. پاکی و ناپاکی جوامع از پاکی و ناپاکی خانه و اطرافیان رهبران آن جوامع سرجشمه میگیرد.ادامه در پیام بعدی...

اسکندر مرادی

ادامه از پیام قبلی... مشابه با این مفهوم در سوره انفال آمده است.که در هر حال بیان کننده اراده به تطهیر قلوب مومنین دارد.در آیه 11 سوره انفال میفرماید...لیطهرکم به و یذهب عنکم رجز الشیطان و لیربط علی قلوبکم...و آیات 34و 35 که میفرمایند"...عن المسجد الحرام و ماکانوا اولیائه ان اولیائه الا المتقون..." و "...ما کان صلاتهم عند البیت الا مکاء و تصدیه ..." . مومنین اولیاء و اهل کعبه هستند نه مشرکین و کافرین. جالب است بدانیم که فقط در همین دو سوره "اولوا الارحام" و همراه با "فی کتاب الله" آمده است.در سوره انفال آیه 75 و در سوره احزاب آیه 6 . مومنین برادران و خواهران حقیقی هستند. این اولوا الارحامی در کتاب خدا ثبت است.ارواح پاک و الهی مومنین قرابت حقیقی دارند. آیه 75 را بطور کامل و پیوسته بخوانیم:...والذین آمنوا من بعد و هاجروا و جاهدوا معکم فاولئک منکم و اولوا الارحام بعضهم اولی ببعض فی کتاب الله ان الله بکل شیء علیم... مگر ممکن است نصف آیه در باره مواخاه و برادری دینی باشد و نصف دیگر آن در باره برادری خونی و ...ادامه در پیام بعدی...

اسکندر مرادی

ادامه از پیام قبلی ... قوم و خویشی؟ برادر نسبی کافر و مشرک نزدیک تر است؟ آیا اصلا در این سوره و در این آیه صحبت از ارث بردن است آنطور که بطور مثال صاحب تفسیر المیزان میگوید؟ ترجمه تفسیر المیزان ج 9 ص 190 . هماهنگی اختصاصی دیگر این دو سوره در مفهوم "الرعب" است. در سوره انفال آیه 12فرموده است :"...سالقی فی قلوب الذین کفروا الرعب ..." و در سوره احزاب آیه 26 :"...قذف فی قلوبهم الرعب...".این دو باهم سازگارترند.صیغه های مفرد. ولی در سوره آل عمران آیه 151 فرموده "سنلقی فی قلوب الذین کفروا الرعب... ".به صیغه جمع آمده است.تفاوت "سالقی" و "سنلقی" و هماهنگی با "قذف".البته در سوره حشر آیه 2 نیز "قذف فی قلوبهم الرعب" آمده ولی "اولوا الارحام" در سوره حشر نیامده است. والسلام